Bij wettelijk samenwonen leven twee personen (ongeacht hun geslacht, bloed- of aanverwantschap) samen die de verklaring van wettelijke samenwoning hebben afgelegd bij de dienst Burgerzaken van de gemeenschappelijke woonplaats.
Beide partijen moeten de verklaring ondertekenen en ontvangen een ontvangstbewijs. Er worden op eenvoudige vraag ook attesten meegeven voor de werkgever, financiële instelling, mutualiteit...
Het wettelijk samenwonen brengt bijzondere rechten en plichten met zich mee zoals o.a.:
- het bijdragen in de gezinslasten naar gelang de mogelijkheden
- een wettelijke bescherming van de gezamelijke woonst, gezinslasten en de eigendom van de goederen zoals bijvoorbeeld huisraad en vruchtgebruik
- fiscale gevolgen
Om deze verklaring van wettelijke samenwoning te kunnen afleggen, moeten beide partijen voldoen aan de volgende voorwaarden:
- niet verbonden zijn door een huwelijk of door een andere wettelijke samenwoning
- bekwaam zijn om contracten aan te gaan
- meerderjarig zijn
Noodzakelijke documenten
- attesten van de inschrijving in het bevolkingsregister van beide partijen
- een afdruk van beide identiteitskaarten
- indien er een contract werd opgemaakt bij een notaris (vnl. over de regeling van de goederen): een attest van de notaris waarop vermeld staat bij wie en op welke datum het contract werd opgemaakt.
Wanneer houdt de wettelijke samenwoning op te bestaan?
Je kan je wettelijke samenwoonst zelf beëindigen. In sommige gevallen gebeurt dit zelfs automatisch.
Zo eindigt de wettelijke samenwoonst:
bij huwelijk (van één van de partijen)
bij overlijden (van één van beiden)
na een vonnis van de rechtbank
in onderlinge overeenstemming (voor de ambtenaar van de burgerlijke stand)
door eenzijdige verklaring van één van beiden (voor de ambtenaar van de burgerlijke stand) in de gemeenschappelijke woonplaats of in de woonplaats van één van beiden.
In dit laatste geval stuurt de ambtenaar van de burgerlijke stand, binnen 8 dagen na de beëindiging, een gerechtsdeurwaarderexploot aan de tegenpartij om hem/haar in kennis te stellen.
De kosten hiervoor zijn ten laste van diegene die de samenwoonst beëindigd heeft.
Opgelet:
Een adreswijziging is geen beëindiging van de wettelijke samenwoonst